Dag van het Jodendom: Jezus en Talmoed didactiek

Het stellen van goede vragen zet meer aan tot bezinning dan overtuigen met het juiste antwoord. De Joodse traditie van de Talmoed koestert deze waarheid sinds eeuwen. Rabbijnen uit vele geslachten stellen vragen bij de tekst van de Tora, het christelijke Oude Testament, en voeren levendig debat over de betekenis van Gods woord. Jezus’ optreden als leraar bij zijn rondgang in Israel was gekleurd door deze Talmoedtraditie. Jezus’ leren en de Talmoed stonden zondag 20 september jl. centraal op de jaarlijkse Dag van het Jodendom in de Groningse synagoge. Een geslaagde bijeenkomst met ruim 140 bezoekers met veel pastores en predikanten als vragenstellers voor de twee gastsprekers, dr. Jacob de Leeuwe van joods-rabbijnse kant en prof.dr. Bart Koet van de katholieke universiteit Tilburg.   

Dr. Jacob N. de Leeuwe is nazaat van een oud joods-rabbijns geslacht en vertelde in zijn voordracht ‘’Oude Joodse tradities uit de Talmoed in een moderne jas’’ met tal van voorbeelden over de rijke Talmoedtraditie. Prof. dr. Bart Koet van de Tilburgse Universiteit zag ‘talmoedische’ kenmerken in Jezus’ didactiek als leraar tegenover zijn leerlingen. Een ’duurzaam pedagogisch model’, aldus Koet, dat ook bij hedendaagse pedagogen goed zal vallen. Zie:  Koet-Jezus als leraar

Dynamisch gebeuren

De Leeuwe schetste de permanente ontwikkeling van de Talmoed* als een dynamisch gebeuren. Mondelinge uitleg van de Tora van vader op zoon droeg bij tot de diversiteit in interpretatie van de geschriften. Ook liet hij zien hoe de Hebreeuwse karakters, waarin de Tora is vervat, naast talige ook cijfermatige informatie bevat die er voor velen een extra dimensie aan geeft. Zijn verhaal was gelardeerd met tal van illustratieve voorbeelden.

Positief, kindgericht

Prof. Bart Koet beschreef Jezus’ stijl als joodse leraar en rabbi als een ‘didactiek’ van leren en omgaan met zijn luisteraars als leerlingen. Een leerstijl die hij typeerde met het vier-letter acronym K.I.N.D:  Kindgericht (‘laat de kinderen tot mij komen’, ook bij het leren), Inspirerend (de impliciete lessen van veel parabels), Niet Negatief (positief denken jegens de mens; het ‘zegenen’ staat voorop) en Doelgericht (in 1 regel een treffende, afsluitende samenvatting). Jezus’ nadruk op positiviteit in het leren door leerlingen komt overeen met de aanbeveling van pedagogen in de omgang met kinderen: positief denken werkt effectiever. Koet verwees ook naar de Bisschoppelijke Brief ‘Vreugde van het Leren’ waarin de Nederlandse bisschoppen ingaan op het belang van leren. Het stellen van vragen, zowel bij Jezus in de Evangelieverhalen als in de brieven van de apostel Paulus in het Nieuwe Testament, is essentieel voor dit ‘leren’ gezien de intrinsieke meerduidigheid van bijbelteksten. Het met elkaar in discussie gaan over de betekenis in zijn context is de kern van dat ler(n)en. De terugkerende discussie in het Evangelie tussen Jezus en de Farizeeën in zijn tijd moet in dat kader worden begrepen. Permanente discussie past in de traditie van de Talmoed. Van vijandige opponenten, zoals de Farizeeën ook zijn afgeschilderd, hoeft niet altijd sprake te zijn geweest. Een levendig nagesprek tussen de zaal en de sprekers rondde deze geslaagde Dag van het Jodendom 2019 in Groningen af.   De jaarlijkse Dag van het Jodendom in de Groningse Synagoge is een initiatief van het bisdom Groningen-Leeuwarden.

Aan de vooravond van de Dag van het Jodendom verscheen in het Friesch Dagblad van 19 januari een essay van Oud-Testamenticus en bisschop Ron van den Hout over Gods ‘Barmhartigheid en Rechtvaardigheid’: een exegese van de meervoudige betekenis van het Hebreeuwse woord paqad in de geschriften van de Tora. Zie: Fr.Dagblad 1.Paqad.19jan2019,  Fr.Dagblad 2.Paqad.19jan2019

——————————————————————————————————–

*De Talmoed is een van de belangrijkste boeken uit het Jodendom. Het bevat  eeuwenoude mondelinge verklaringen van de Tora, die op schrift zijn gesteld. Ze vormen de grondslag voor een begrip van het Jodendom en het joodse geloof.