Maatregelen tegen sexueel misbruik : Verklaring bisschoppenconferentie 10 september jl.

Na de  internationale publiciteit over misbruik door priesters en religieuzen in de Verenigde Staten (Pennsylvenia) hebben de Nederlandse bisschoppen een verklaring uitgegeven over hun aanpak van deze zaak in Nederland.  De verklaring is op 10 september gepubliceerd op de website van de Nederlandse kerkprovincie.Allereerst spreken de bisschoppen over ‘de pijn en schaamte’ die de gelovigen opnieuw ervaren over het leed dat slachtoffers is aangedaan door verantwoordelijke geestelijken:   ‘’Vooral in de Kerk, die de opdracht heeft het Evangelie van Christus uit te dragen, mag seksueel misbruik nooit ofte nimmer voorkomen. De Kerk moet er alles aan doen een veilige plek te zijn (…).’’

De vraag rijst welke aanpak de R.-K. kerk heeft gevolgd en welke maatregelen voor een ‘veilige plek’ er genomen zijn. Het betreft verplichtende maatregelen voor verantwoordelijke functionarissen en maatregelen die recht doen aan slachtoffers door onafhankelijke behandeling van klachten mogelijk maken, eventueel gevolgd door aangifte bij de rechter en politie.

Onderzoek & maatregelen

De bisschoppelijke verklaring gaat uitvoerig in op het onafhankelijk onderzoek dat in 2010-2011 is uitgevoerd door de Commissie Deetman. Het rapport van de commissie leidde in 2011 tot erkenning, hulp en (financiële) genoegdoening aan slachtoffers door de kerk.  De beschreven preventieve maatregelen zijn hieronder kort weergegeven:

– Er is een Gedragscode Pastoraat vastgesteld voor pastorale teams en anderen die in het pastoraat actief zijn. De code sluit aan bij wat in andere sectoren van de samenleving ook is vastgesteld.

– Voor de aanstelling van geestelijken en groepen vrijwilligers in de kerk die werken met minderjarigen, geldt vooraf de eis van een Verklaring Omtrent Gedrag (VOG).

– Bij de overgang naar een functie in een ander bisdom of religieuze instelling is er een verplicht antecedentenonderzoek onder priesters, diakens en pastoraal werkers.

– Slachtoffers van misbruik of andere klachten met betrekking tot kerkelijke functionarissen kunnen terecht bij een centraal Meldpunt Grensoverschrijdend Gedrag, een onafhankelijke Klachtencommissie en Vertrouwenspersonen die bij elk bisdom zijn aangesteld. Als hoofdregel geldt hierbij: ‘’Bij klachten over seksueel misbruik onder verantwoordelijkheid van een bisschop of hogere overste wordt door deze onverwijld aangifte gedaan bij het Openbaar Ministerie en worden adequate maatregelen getroffen tegen de aangeklaagde.’’

Eindrapport naar Vaticaan

Onafhankelijk klachtenonderzoek, transparantie en respect voor slachtoffers zijn leidend voor deze aanpak door de Nederlandse RK kerk.  De bisschoppen melden verder dat zij op 20 augustus 2018 een Engelse vertaling van het Eindrapport van de Stichting Beheer & Toezicht naar het Vaticaan hebben gestuurd: ‘Reporting Centre Sexual Abuse within the Roman Catholic Church in the Netherlands: Report on activities 2011-2018’.  Internationale bekendheid van de Nederlandse aanpak kan misschien ook elders in de kerk van dienst zijn.

De bisschoppen roepen tot slot zichzelf en alle gelovigen op ‘’niet ontmoedigd te raken, maar om onze schaamte en pijn om te zetten in toewijding tot preventie en herstel voor de slachtoffers.’’

Voor de volledige tekst van de Verklaring van de Nederlandse Bisschoppenconferentie: zie de website van de Nederlandse kerkprovincie, www.rkkerk.nl.