Meditatie, column juli-augustus 2020

Een vorm van gebed waarmee velen van ons niet zo vertrouwd zijn, is mediteren. We kennen onze standaard- of formuliergebeden, maar er is ook meditatie. Als u op internet zoekt naar meditatie, komt u het eerste uit bij niet-christelijke en niet-godsdienstige websites. Het gaat dan om meditatie als middel tegen stress of meditatie in de betekenis van mindfulness, transcendentele of adem meditatie.

Maar meditatie is óók christelijke praktijk. Er zijn veel verschillende manieren om te mediteren. Het gaat erom dat we overwegen wat we lezen, dat we een tekst of gedachte ons eigen maken en dat we het boek van ons leven leren lezen in het licht van het geloof in God. We gaan van de gedachten van ons hart over naar de werkelijkheid van ons leven. Wat brengt ons hart in beweging? Welke strevingen herken ik bij mijzelf? Kan ik onderscheiden wat er zich in mijn binnenste afspeelt? Wat staat mij te doen in het leven van elke dag?

Het is niet onbelangrijk welke tekst we gebruiken. Door welke tekst laat ik me geestelijk voeden? Dat is heel bepalend. We kunnen natuurlijk de heilige Schrift nemen, in het bijzonder het evangelie. Maar er zijn tal van boeken van heiligen en van moderne auteurs die geschikt zijn. Ook is het mogelijk om liturgische teksten te overwegen. Het is juist goed om dieper door te dringen in de teksten waarmee we zo vertrouwd zijn en die we in de vieringen telkens gebruiken. Ze zijn het overwegen waard.

Sinds een aantal weken neem ik dagelijks het beroemde boek van Thomas van Kempen (1379/80-1471) ter hand voor een half uur stilte. Het gaat om De navolging van Christus. Het is bij katholieken en bij protestanten een graag gebruikt meditatieboek.

Een tip ten slotte: als u met uw gedachten afdwaalt, keer rustig terug naar de tekst. Het is niet eenvoudig om geconcentreerd te blijven, maar maak er geen obsessie van. Pak het boek weer ter hand, en herneem uw gedachten.

+ Ron van den Hout
bisschop van Groningen – Leeuwarden