Paus erkent wonder van Titus: heiligverklaring aanstaande

Vandaag is door het Vaticaan bekend gemaakt dat Paus Franciscus het wonder erkent dat is voorgedragen in het kader van heiligverklaring van de Friese pater Karmeliet Titus Brandsma. De paus maakt daarmee de weg vrij voor definitieve heiligverklaring. Een datum daarvoor is nog niet bekend gemaakt. Titus woonde en werkte in Friesland, Boxmeer, Oss en Nijmegen. Plaatsen waar zijn herinnering levend wordt gehouden.

Reactie van mgr. Ron van den Hout, de bisschop van het bisdom Groningen-Leeuwarden: ‘’Ik ben zeer blij en verrast over dit bericht. Het gaat nu ineens sneller dan ik had gedacht. Titus spreekt mij aan als een zeer veelzijdige heilige, actief voor kerk en samenleving op veel terreinen waarin hij zich verdiepte. Zoals katholieke emancipatie in Friesland, onderwijs, journalistiek, mystiek en wetenschap. Zijn waakzaamheid en standvastigheid in oorlogstijd, leidend tot zijn martelaarsdood in het kamp Dachau maakt diepe indruk. Voor mij is Titus als generalist, iemand die over grenzen blijft kijken en bewogen is, een inspirerend voorbeeld, juist in onze tijd van vergaande specialisatie en losraken van fundamentele christelijke waarden.‘’

Titus Brandsma isin 1985 zalig verklaard door paus Johannes Paulus. Pleitbezorger voor heiligverklaring is de internationale Carmel Orde, de religieuze orde waar Titus toe behoorde.

Mysticus van de daad

Titus is geboren als Anne Sjoerd Brandsma in Oegeklooster, een boerderij vlakbij Bolsward. De Friese Karmeliet ontpopte zich als ‘mysticus van de daad’: veelzijdig religieus en maatschappelijk actief. Zijn principiële stellingname jegens het opkomend Duits nazisme en voor persvrijheid tijdens de Duitse bezetting van Nederland, leidde aan het begin van de oorlog tot arrestatie en gevangenschap wat voerde tot zijn dood in het concentratiekamp Dachau in juli 1942. Titus keerde zich met steun van aartsbisschop kardinaal De Jong tegen verplichte plaatsing van NSB-advertenties in Nederlandse dagbladen. Al vroeg in de jaren ’30 waarschuwde hij met geestverwanten uit andere gezindten tegen het groeiend fascistisch en anti-semitisch gedachtengoed. Vanuit zijn functie als hoogleraar aan de Nijmeegse katholieke universiteit en als media adviseur van de RK kerk. Waarheidsvinding en journalistieke persvrijheid stonden bij Titus hoog in zijn vaandel. Het inspireerde Filippijnse Karmelieten tot tweejaarlijkse toekenning van de Titus Brandsma Award in hun land aan journalisten en onderzoekers die opkomen voor waarheid en meningsvrijheid.

Gedachtenislocaties 

Bolsward en Dokkum zijn plaatsen in het noorden waar sporen van Titus zijn na te volgen. In het gehucht Oegeklooster bij  Bolsward staat zijn geboorteboerderij met een klein gedachtenismonument ‘Nada te turbe’ aan de openbare weg (‘Nada te turbe’ = Spaans voor ‘Laat niets je verontrusten’). Een gedachteniskapel gewijd aan Titus maakt deel uit van de St. Franciscusbasiliek van de Zalige Titus Brandsmaparochie in Bolsward. Het familie archief Brandsma met ondermeer brieven van Titus is ondergebracht in het Archief- en Documentatiecentrum RK Friesland te Bolsward. Het nieuwe streekmuseum De Tiid in Bolsward brengt in 2022 een Titus Brandsma expositie, in opvolging van het voormalige Titus Brandsma Museum.

In Dokkum was Titus Brandsma in 1926-1934 de aanjager van een nieuw bedevaartsoord voor nationale Bonifatiusbedevaarten. De unieke kloosterachtige Bonifatiuskapel van architect H. W. Valk en een kunstzinnige kruisweg in het Processiepark, ontworpen met de katholieke kunstenaar Jac. Maris, zijn beide door Titus geïnspireerd. In de Scheveninger strafgevangenis schreef hij lijdensmeditaties voor de kruisweg die pas na de oorlog in 1949  werd geïnstalleerd. Kruiswegstatie 12, de kruisiging van Jezus, is als ‘in memoriam’ gewijd aan Titus die in 1942 stierf in het concentratiekamp. In 2004 wijdde bisschop mgr. Wim Eijk van het noordelijk bisdom een modern heiligenstandbeeld van Titus bij het nationaal heiligdom van Bonifatius. Beeldend kunstenaar Natasja Bennink maakte een bronzen toonbeeld van Titus: een kwetsbare en troostende monnik, geen heilige op een voetstuk maar een mens met blote voeten op de grond.

De Titus Special‘ van het bisdomblad Spreek! (juni 2019) portretteert Titus’ veelzijdige levensloop en actuele betekenis in de visie van diverse prominenten. Klik op bijgaande link voor de PDF ‘Titus Special’ op deze website:  Titus Special.