Vagevuur. Een uitvinding van Gods geduld, column november 2020

“Zij die sterven in de genade en de vriendschap van God, maar nog niet volkomen gelouterd zijn, ondergaan, hoewel ze al van hun eeuwig heil verzekerd zijn, na hun dood een loutering ten einde de noodzakelijke heiligheid te verwerven om in de vreugde van de hemel te kunnen binnengaan.” Zo begint het artikel in de catechismus over het vagevuur (1030).

We maken allemaal fouten. We zijn allen zondaars. Niemand zal van zichzelf of van een ander zeggen dat dat niet zo is. Ieder van ons raakt door eigen zonden beschadigd, in meer of mindere mate. Die beschadigingen moeten genezen, en dat heeft tijd nodig. Als u te maken heeft gehad met fouten ten opzicht van iemand anders en het is gelukt om tot verzoening te komen, dan kan het toch nog een tijdje duren voordat de wonde geheeld is. De fout is vergeven, maar nog niet vergeten. Het moet slijten. Dat lukt vaak ook wel, maar we moeten geduld hebben met onszelf en met de ander.

Zo is het ook met onze relatie tot God. Hij wil graag vergeven en nodigt ons uit om op zijn barmhartigheid een beroep te doen. Niet elke fout is even erg. Er zijn zware zonden en dagelijkse zonden. Er kunnen ook wel eens situaties zijn dat we niet zo duidelijk zien of we gezondigd hebben. Er zitten vaak meerdere kanten aan een handeling of gedachte. Het is niet altijd ‘zwart-wit’.

Als ons leven door de dood tot een einde gekomen is, kan God al onze goede en kwade daden overzien. Onze medemensen kennen ons slechts gedeeltelijk, maar God kent ons door en door. Hij heeft ook geduld met ons en geeft ons na onze dood een periode van loutering en uitzuivering om ons in staat te stellen in zijn volle licht te komen. Die periode van loutering noemen we vagevuur.

Een gebed uit de uitvaartmis dat ik persoonlijk erg mooi vind: “Mochten hem/haar nog smetten aankleven van zonde of menselijke tekorten sporen hebben nagelaten, laat uw liefde dan dit alles uitwissen en hem/haar vergeven.” Een gebed dat past bij ieders leven, zo veronderstel ik.

+ Ron van den Hout
bisschop van Groningen – Leeuwarden