Het Vaticaan heeft op 2 juli een decreet voor excommunicatie van zes bisschoppen van de Priesterbroederschap Sint Pius X (SSPX) gepubliceerd, nadat op 1 juli 2026 in het Zwitserse Écône vier priesters zonder pauselijke toestemming tot bisschop werden gewijd. Volgens de Heilige Stoel vormden de wijdingen een schismatieke daad, omdat zij plaatsvonden tegen de uitdrukkelijke wil van paus Leo XIV en in strijd met het kerkelijk recht.
De wijdingsplechtigheid vond plaats op de ochtend van 1 juli in Écône. Daarbij traden de SSPX-bisschoppen Alfonso de Galarreta op als consecrator en Bernard Fellay als co-consecrator. De vier tot bisschop gewijde priesters waren Pascal Schreiber, Michael Goldade, Michel Poinsinet de Sivry en Marc Hanappier.
Een dag later, op 2 juli, publiceerde het Dicasterie voor de Geloofsleer een decreet waarin werd vastgesteld dat zowel de twee wijdende bisschoppen als de vier nieuwgewijde bisschoppen automatisch (latae sententiae) zijn geëxcommuniceerd. Het document werd ondertekend door kardinaal Víctor Manuel Fernández, prefect van het Dicasterie voor de Geloofsleer.
Deze pijnlijke afloop was het gevolg van het besluit dat de Priesterbroederschap Sint Pius X heeft genomen, tegen de herhaaldelijk door paus Leo XIV uitgesproken wil in. Door deze excommunicatie worden de bisschoppen en priesters van de Priesterbroederschap van Sint Pius X opnieuw van de Kerk van Rome afgescheiden.
Wat de gelovige leken betreft, worden degenen die zich formeel bij de Broederschap hebben aangesloten, als geëxcommuniceerd beschouwd. Nadere details zijn te vinden in een “Toelichting”, die door het Dicasterie voor de Geloofsleer tegelijk met het excommunicatiedecreet is gepubliceerd en hieronder integraal wordt weergegeven.
De toelichting van het Dicasterie voor de Geloofsleer:
Vanaf de tijd van de heilige Paulus VI tot aan de meest recente gesprekken, die onlangs in dit Dicasterie hebben plaatsgevonden, zijn de vele pogingen om de leden van de door aartsbisschop Marcel Lefebvre opgerichte beweging weer in volledige gemeenschap met de Katholieke Kerk te brengen, vruchteloos gebleken.
Deze situatie is nog verder verergerd door de recente bisschopswijdingen die zonder pauselijk mandaat, tegen de wil van de Heilige Vader en in openlijke strijd met het canoniek recht zijn verricht.
Daarom acht dit Dicasterie, in de getrouwe uitoefening van de aan het Dicasterie toevertrouwde taken, het noodzakelijk te verklaren dat deze daad het delict van schisma vormt, met de daaruit voortvloeiende kerkrechtelijke gevolgen voor de betrokken gewijde ambtsdragers en leken. Zoals immers reeds in 1988 werd verklaard: “Een dergelijke ongehoorzaamheid – die in de praktijk de verwerping van het Romeinse primaat inhoudt – vormt een schismatische daad” (cf. Johannes Paulus II, Apostolische Brief Ecclesia Dei, 3). Motu proprio Ecclesia Dei
In dit verband geldt voortaan het volgende:
- De gewijde dienaren die behoren tot de Priesterbroederschap van Sint Pius X bevinden zich in schisma en moeten derhalve als schismatici worden beschouwd (cf. Ecclesia Dei, 5 c; Pauselijke Raad voor Wetgevende Teksten, Toelichting op de excommunicatie wegens schisma opgelegd aan de aanhangers van de beweging van bisschop Marcel Lefebvre, 24 augustus 1996, 5-6), en zijn onderworpen aan de bij wet voorgeschreven excommunicatie (can. 1364 § 1 CIC).
- Wat de leken betreft, moeten degenen die zich formeel aansluiten bij de Priesterbroederschap van Sint Pius X worden beschouwd als schismatici en geëxcommuniceerd onder de voorwaarden die zijn vastgelegd in de Toelichting van 1996 van de Pauselijke Raad voor Wetgevende Teksten (zie ibidem, 7), die van kracht blijft en die dit Dicasterie als de zijne overneemt. Nota esplicativa.
- Ten slotte wordt het heilige Volk van God gewaarschuwd dat de gewijde bedienaren van de Priesterbroederschap van Sint Pius X de sacramenten onrechtmatig toedienen, en dat het door hen toegediende sacrament van boete en verzoening, en de huwelijken die zijn gesloten ten overstaan van deze bedienaren ongeldig zijn.
De Kerk zal, als zorgzame moeder, allen die tot de volle gemeenschap willen terugkeren, met oprechte genegenheid en hartelijke zorg verwelkomen. De apostolische nuntii zullen de procedures regelen die de bisdommen in de verschillende gevallen kunnen volgen.
Ten slotte worden alle gelovigen opgeroepen standvastig te blijven in gemeenschap met de paus van Rome, met de bisschoppen die met hem in gemeenschap staan, en met de hele Kerk (zie Lumen Gentium, 22; can. 751 CIC), en af te zien van deelname aan vieringen en activiteiten die worden georganiseerd door de eerdergenoemde Priesterbroederschap van Sint-Pius X.
Bron bericht en afbeelding decreet: Vaticannews.va. Afbeelding boven: rkkerk.nl.
